Özdeyişler

İnanç gerçeği bilmek istememektir

Nietzche
____________

Korkaklar inanır, cesurlar sorgular

____________

Düşünün, henüz yasak değil!

____________

İnsanlar sadece konuştuklarından değil sessiz kaldıklarından da sorumludurlar.

Aziz Nesin

_____________

Aptal olduğunu kabul etmek akıllılıktır

_____________

Kadercilik, söz ve eylemlerinin sorumluluğundan kaçmaktır.

_____________

Seçim birşeyleri değiştirecek olsaydı seçim yapmazlardı

_____________

22 NİSAN DÜNYA GÜNÜ

22 NİSAN DÜNYA GÜNÜ

Süleyman Çelik (scelik44@gmail.com)

 

San Francisco’da 1969 yılında düzenlenen UNESCO Dünya Konferansında, dünyamızın karşı karşıya kaldığı çevresel tehditlere dikkat çekmek amacıyla, 22 nisanın “Dünya Günü” olarak kutlanması kabul edildi. Ancak Kapitalizm bu günü de bir “tüketim günü” yapmayı başardı ve çevreci bir faaliyet olması gereken dünya günü kutlamalarına 1990’da central park’ta katılanlar, geride 100 ton çöp bıraktılar.

Kapitalizm üretim ve tüketim üzerine kurulu bir düzen. Bu üretim- tüketim döngüsü durduğu zaman fabrikalar kapanıyor, çalışanlar işsiz kalıyor ve ekonomik bunalım (kriz) ortaya çıkıyor. Bir ülkede çıkan bunalım, domino etkisiyle tüm ülkelere yayılıyor ve dünya ekonomik bunalıma giriyor.

Öte yandan üretim için ham madde ve enerjiye, tüketim için de pazara gereksinim var. Bu da sömürü ve savaşlara neden oluyor. Varsıl ülkeler yoksul ülkelerin ham madde ve enerji kaynaklarına el koyuyor. Bunu savaşarak ya da yoksul ülkelerde politikacıları satın alarak yapıyorlar. Küreselleşme masalları anlatarak, ambargo ve benzeri uygulamalar yaparak dünyayı pazar haline getiriyorlar.

Kapitalizmin neden olduğu bu üretim- tüketim döngüsü ve savaşlar, doğurduğu çevre sorunları nedeniyle ne yazık ki dünyanın sonunu hazırlıyor. Bölgemizde yaşanan ve günümüzde canlı tanığı olduğumuz insanlık dramlarının nedeni de kapitalizm.

Joseph E. Stiglitz yazmış olduğu “Eşitsizliğin Bedeli” adlı kitapta, kapitalizmin kendi sonunu da hazırlayan bu süreci açıklamaya çalışıyor. Kitabın Türkçe çevirisi çıktı.

ABD’li bir ekonomist olan Stiglitz  aslında kapitalizmin harika çocuklarının başında gelenlerden. MIT mezunu, doktorası da buradan. Kapitalist sistemin kaleleri ola Yale, Duke, Stanford, Oxford ve Princeton Üniversitelerinde profesörlük yaptı. Şu anda Columbia Üniversitesi‘nde çalışmakta. Bill Clinton‘a Baş Ekonomi Danışmanlığı yaptı, daha sonra Dünya Bankası Başkan Yardımcılığı ve Başekonomistliği görevlerinde bulundu. Kapitalizme yaptığı hizmetlerin karşılığında 1973‘te John Bates Clark Madalyası‘na layık görüldü ve 2001 yılında Nobel Ekonomi Ödülü verildi.

Kitap Kapitalizm karşıtı  görülse de aslında neoklasik iktisadın “içeriden” eleştirisi kabul edilmekte ve önlem alınmadığı takdirde çöküşün kaçınılmaz olduğuna dikkat çekilmektedir. Bizim gibi geri kalmış ülkelerin insanlarının aymazlık uykusundan uyanmaları düşünülmediğinden, Stiglitz’in Kapitalist dünyayı şok tedavisiyle uyarmaya çalıştığı bildirilmektedir.

Aymazlarımız uyanmasa da Siz, güzel yurdumun “Aydınlık İnsanları” için Stiglitz’in bazı şok uyarılarını aşağıya yazıyorum.

“Merhaba… Ben Kapitalizm! Küçük kızlarınızı Barbie bebeklerle büyüttüm, “bugün sizden estetik operasyon için para istiyorlar” diye neden şaşırıyorsunuz!
Ben Kapitalizm! Çıkarlarım uğruna kocaman bir moda endüstrisi yarattım! İstediğimi de elde ettim; 17 yaşındaki kızların çoğu dış görünüşlerinden rahatsız.
Ben Kapitalizm! Bir kadının bir moda dergisini 15 dakika karıştırması kendi vücudunu beğenmemesine yetiyor!
Ben Kapitalizm! Bakış açınızı öyle bir değiştirdim ki, hırsız bir CEO’nun hayat hikâyesi sizin için “azim ve başarı hikâyesi” olabiliyor.
Ben Kapitalizm! Ortalama bir insanın günde 5,5 saat TV izlediği, kitap okumadığı, tiyatro ve sinemaya çok az gittiği bir toplumda alaşağı edilmek gibi bir kaygım yok!
Ben Kapitalizm! Steve Jobs tabii ki çok önemli biriydi, ancak %1’inizin ihtiyacı olan makineleri 3.Dünya ülkelerinde, ucuz işçilerle üretmekte çok başarılıydı…
Ben Kapitalizm! Elbette bütün kapitalistler birer “aziz” gibi konuşacaklar, tıpkı Bill Gates gibi, 150 milyon dolarlık 66.000 m2 bir evde yaşayan bir aziz!
Ben Kapitalizm! Benim yüzümden ortalık miras kavgaları nedeniyle kanlı bıçaklı olmuş akrabalarla dolu.

Ben Kapitalizm! Her yıl 20 milyon çocuk açlıktan ölürken siz bir koşu bandının üstünde, fazla yağlarınızı eritmek için ter döküyorsunuz!
Ben Kapitalizm! Benim yüzümden dünyada 600 milyon obez ve 1,4 milyar aç insan var!
Ben Kapitalizm! Starbucks için kahve üreten bir çiftçinin, oradan bir bardak kahve satın alabilmesi için 3 gün çalışması gerek!
Ben Kapitalizm! Uzak Doğu’da 6-12 yaş arası kızlar 200 dolar gibi komik bir paralarla seks kölesi olarak satılıyorlar.
Ben Kapitalizm! “Serbest piyasa ekonomisi” dünyanın en büyük yalanı.
Ben Kapitalizm! Amerikalıların % 24’ü eğer milyarder olmaları için bütün ailelerini reddetmeleri gerekecekse, bunu yapabileceklerini söylüyor.
Ben Kapitalizm! Kadınlara sesleniyorum! Lütfen birer obje haline geldiğinizi aklınıza getirmeden Victoria’s Secret’a koşun. Victoria’s Secret ülkelerine Türkiye de eklendi. Avuç içi kadar çamaşıra 80 dolar verince çok mutlu olacağınızı garanti ediyorum!
Ben Kapitalizm! 15 yaşındaki bir çocuğun iPad alabilmek için böbreğini sattığını duyunca zevkten dört köşe oldum!
Ben Kapitalizm! Madonna’nın sadece Londra’da 8 evi var, ortalama 600 evsize barınak olabilecek büyüklükte.
Ben Kapitalizm! Tayland’da Disney fabrikası için çalışan bir çocuğun Disneyland’e girecek parayı çıkarması için 55 gün çalışması gerek.
Ben Kapitalizm! Afrika kıtası dünyanın altın rezervlerinin % 90’ını elinde bulundurmasına rağmen, dünyada sadece 4 tane Afrikalı milyarder var.
Ben Kapitalizm! Afrika kıtasından her sene 8,5 milyar dolar değerinde pırlanta çıkıyor, kıtanın açlık sorununu çözmeye yetecek miktar…
Ben Kapitalizm! Siz pırlantalara bayılırsınız, Hindistan’da 1milyon kişi günde 1,2 dolar kazanarak o pırlantaları üretiyorlar.
Ben Kapitalizm! Dünyayı sarışın kadınların güzel olduğuna inandırdım, bu yüzden Asya kıtasında 300 milyon kadın düzenli olarak beyazlatıcı sabun ve bir milyar kadın saç boyası kullanıyor.
Ben Kapitalizm! Sizin hayatlarına özendiğiniz Hollywood yıldızlarının % 64’ü kokain bağımlısı.
Ben Kapitalizm! Yılda 20 milyon çocuk açlıktan ölürken, siz aynı tişörtü haftada iki kez giymeye utanıyorsunuz.
Ben Kapitalizm! Siz hangi Tanrı’dan bahsediyorsunuz, artık farkına varın, taptığınız tek tanrı benim!
Ben Kapitalizm! Siz hangi Tanrı’dan bahsediyorsunuz, Müslümanlar 5 yıldızlı Kâbe manzaralı otellerinde, “ibadet” ederlerken?
Ben Kapitalizm! Siz hangi Tanrı’dan bahsediyorsunuz, bütün dünya Hıristiyan bayramı Noel’i sırf alışveriş yapıp eğlenmek için “kutlarken”?
Ben Kapitalizm! ABD’de 7 milyon evsiz insanın olduğundan kimsenin haberi yok, çünkü TV’de gördüğünüz Amerikalıların hepsi havuzlu villalarda yaşıyorlar.
Ben Kapitalizm! Yine başardım! Bütün kadınları dolapları tıka basa dolu olduğu halde giyecek hiçbir şeyleri olmadığına inandırdım.
Ben Kapitalizm! Benim yüzümden Dünya nüfusunun % 50’si dünya kaynaklarının ve zenginliklerinin % 1’ine
sahip. Dünya nüfusunun % 1’i dünya kaynaklarının ve zenginliklerinin % 50’sine sahip.
Ben Kapitalizm! Bankacılar benim evlatlarım.
Ben Kapitalizm! Amerikalıların % 85’i eğer ekonomik durumlarını iyileştirebilecekse faşist bir hükümeti seçebileceklerini söylüyor. İşte bu kapitalin gücü! Sizi özgür bırakmayan, fikirlerinize sansür vuran, en sonunda polis kurşunuyla öldüren bir devleti kendi elinizle kurmanız ne tuhaf? Sizin ağzınızı burnunuzu kırıp hapse tıkmaları için bir devlet kuracak parayı, kendi vergilerinizle sağlamanız ne kadar tuhaf? Bu benim başarım!
Ben Kapitalizm! Amy Winehouse gibi bağımlılara acırken, hepinizin birer bağımlı olduğunu unutmanız ne kadar komik! Zavallı tüketim bağımlıları…”

Joseph Stiglitz / Eşitsizliğin Bedeli